Valentina Lisitsa

Maandag 17 maart 2014

VALENTINA LISITSA

Valentina Lisitsa (1973)! Een talent bekend geworden via You Tube. Geboren in de Oekraïne, een land in het spotlight van de wereld. Er waren al optredens van haar te zien in diverse TV- programma’s Er verschenen artikelen in enkele dagbladen. Dit alles zorgde voor hooggespannen verwachtingen, niet in het minst vanwege de prachtige Bösendorfer met acht extra toetsen aan de bas-kant. De reclame-uitingen rondom dit optreden waren zeker nieuw elementen.

De chaconne was in de tijd van Bach een bekende dans. Hij gebruikte deze dans in het laatste deel van zijn Partita voor soloviool no 2 in d BWV 1004. Busoni heeft dit stuk diep doorgrond en zag de vierendertig variaties als “strata”, lagen, die over elkaar heen gelegd werden. Het resulteerde in een uitzonderlijk moeilijke maar tegelijk zeer fraaie transscriptie. Een grote uitdaging voor veel pianisten. Valentina had hier geen enkele moeite mee en heeft alle mogelijkheden die het stuk gaf op de fraaie Bösendorfer laten klinken. Velen moesten wennen aan het specifieke geluid van dit instrument, anders dan de Steinway. Over het pedaalgebruik werd later in de pauze veel gediscussieerd.

Valentina hield haar concentratie vast en ging direct over tot het spelen van de pianosonate in Bes van Liszt. Een sonate die veel van de expressie en de techniek van de uitvoerende vraagt. Niet voor niets is dit een verplicht onderdeel van het Liszt-concours. De motivische elementen zijn in de grote architectuur met elkaar verweven. Ingewikkelde octavenpassages met wilde sprongen worden afgewisseld met fijn passagewerk, sfeertekening, sacrale en symfonische elementen. Geen enkel probleem voor Valentina. De reacties in de pauze op de uitvoering waren wisselend, niet in het laatst vanwege het bespeelde instrument dat zij nu eens bulderend dan fluisterzacht wist te bespelen.

Het programma voor de pauze was niet voor het hele publiek bekende stof en daarom soms moeilijk te begrijpen en te ondergaan. Na de pauze werd dat anders en kon men van bekender repertoire genieten. De Sonate Pathétique nr. 8 van Beethoven werd technisch en in een hoog tempo gespeeld. De virtuositeit en het tempo stonden op gespannen voet met de voordracht.

Dit kwam ook tot uiting in de uitvoering van de gespeelde selectie van de etudes van Chopin opus 10 en 25. Fraaie passages stonden tegenover vlakkere interpretaties.

Door het vele notengeweld en de ietwat eenzijdige programmering voelde de luisteraar zich niet erg emotioneel geraakt. De hooggespannen verwachting was iets getemperd. Dit werd goedgemaakt door een fraaie vertolking van het door Liszt bewerkte Ave Maria.

Het publiek had zich al verzoend met het feit dat het concert ten einde was, toen bleek dat zij toch een selectie uit de muziek voor solopiano van Michael Nyman voor de film “The Piano” wilde spelen. Zij gaf zelf aan dat het publiek mocht gaan als het dat wilde. Zoveel noten bleek voor menigeen toch teveel. Langzaam maar zeker stond de een na de ander op en verliet de zaal. De associatie met de Afscheid symfonie nr. 45 van Haydn werd zo opgedrongen.

Jan Daggers