Quatuor Ebene

Dinsdag 1 april 2014

QUATUOR EBÈNE

Tot besluit van het seizoen was het Quatuor Ebène te gast bij de Souvenir. Een viertal jonge musici - inmiddels al vijftien jaar samen spelend in dezelfde samenstelling - dat het op de internationale podia ‘gemaakt’ heeft. En wat dat betekent leert het programmaoverzicht van de week waarin ze ook in Tilburg optraden. Ik wil U dat niet onthouden: 28 maart Parijs, 29 maart Zug, 30 maart Konstanz, 1 april Tilburg, 2 april Münster, 3 april St Pölten, 5 april Florence.

Wie zou verwachten dat deze hectiek ook in hun optreden speurbaar is, kwam meteen bij Mozart al bedrogen uit. Mozart kan op vele manieren gespeeld worden. Het is en blijft aansprekende muziek, ongeacht of het lyrisch, speels, met of zonder diepte gespeeld wordt. Mozart staat dat allemaal toe, en wij genieten ervan.
Het Quatuor Ebène had gekozen voor een uiterst geconcentreerde, in volle rust uitgevoerde weergave van het kwartet KV 428. Het was alsof in dit kwartet een verhaal verteld werd met een voortschrijdende verhaallijn, episch, zonder heftige gevoelsontladingen. Ik werd als vanzelf meegenomen in dit verhaal en liet me overtuigen. Fraai, verfijnd, bezonken samenspel in de beste traditie van het internationale kwartetspel! Prachtig!

Hoe anders klonk Bartok! De eerste twee delen van zijn vierde strijkkwartet kregen een ruige, barbaarse, confronterende verklanking, bijna à la Le Sacre du printemps. Zoals bij Mozart de muziek op de eerste plaats een esthetische functie heeft, vraag je je bij Bartok af, wat zíjn boodschap eigenlijk is. Wat wil hij zeggen met deze barbaarse muziek? Je ontkomt er niet aan dat hier een spiegel wordt voorgehouden van de ontreddering en ontsporing die de eerste helft van de vorige eeuw kenmerkte. Verlatenheid, vervreemding. ankerloosheid klinken door. En dan komt het pizzicato-deel dat als het ware het antwoord geeft op de noodkreten en vragen uit de eerste delen. Prachtig gespeeld, vol overtuiging: dit is de andere kant van de uitzichtloosheid. In het laatste deel volgt de samenvatting en apotheose: overtuigend gebracht, de afronding van een symfonie-in-klein-bestek. Wat mij betreft had dit het einde van de avond mogen zijn, ik had genoeg om mee naar huis te nemen en te verwerken. Een "diepe" ervaring dankzij deze musici.

Brahms volgde na de pauze, en kon wat mij betreft niet meer tegen Bartok op. Hij kreeg een uitvoering in de beste Brahmstraditie: gevoelig-weemoedig. afgewisseld met krachtige, romantische ontladingen. Een viriele, overtuigende uitvoering. De eenheid van het werk klonk in alle delen door en deed Brahms recht in wat hij eigenlijk is : een Duitse romanticus met een onstuitbare hang naar grote melodische lijnen. Was hij programmatisch vóór Bartok geweest, dan zou ik er nog meer van hebben kunnen genieten.

Al met al een schitterend einde van een seizoen vol hoogtepunten. Het volgend seizoen loopt alweer vol. En terecht! Ben erbij, zou ik zeggen.

Gery van Veldhoven